نوستالژی "ربنا" و اقدام نسنجیده
یاد حدود 13-14 سال پیش افتادم، در یکی از شهر های مازندران ، نزدیک افطار بود که ناگهان صدایی آشنا را از بیرون شنیدم. صدا، صدای شجریان بود. مثنوی افشاری:" این دهان بستی دهانی باز شد..." به حیاط دویدم. از بلندگوهای دانشسرای کشاورزی این صدا پخش می شد. آن روزها مثل الان نبود، در مازندران رادیو تهران را به زور می گرفتیم. فردایش با هزار بدبختی رادیو تهران را گرفتم و با خش خش فراوان آواز شجریان را ضبط کردم. بعدا فهمیدم این آواز فقط در رادیو تهران پخش می شود. ما که بیشتر تلویزیون نگاه می کردیم فقط ربنای شجریان را می شنیدیم و از وجود این مثنوی بی خبر بودیم.
حالا دیگر مثل آن زمان نیست. شما با یک کلیک در اینترنت با سرعت معمولی از تلویزیون صدای آمریکار و بی بی سی را می توانید ببینید تا همین کانال های به اصطلاح وطنی. چه برسد به رادیو. تازه رادیو ها هم دارد اینترنتی می شود و صدا و تصویر استودیو مستقیم برای همه دنیا پخش می شود. اصلا بسیاری از ما، از همین اینترنت بود که برنامه "پژواک روزگار" را دیدیم که بعد از همین برنامه بود که صدا و سیما و ... در اقدامی نسنجیده به قول خودشان شجریان را تحریم(!) کردند و شاید بالعکس!
سال گذشته اولین ماه رمضان بدون ربنا در تاریخ بعد از انقلاب بود. از دسته های تواشیح گرفته تا کودک 12 ساله ربنا را خواندند و صدای شجریان را تقلید کردند؛ ولی نشد که نشد. امسال پیش از شروع ماه رمضان صدای خیلی ها بلند شد که ماه رمضان بی ربنا نمی شود. شاید اولین اعتراض از زبان مجری متعهد برنامه سحرگاهی خودِ صدا و سیما(فرزاد جمشیدی) در حضور معاون هنری وزیر ارشاد در تالار وحدت بود و بعد هم مصاحبه ی شجریان با شرق و همچنین مطالبی پراکنده در سایت ها و روزنامه های مختلف. همه و همه این گمان را می داد که صدا و سیما بفهمد با هنرمندی مانند شجریان و با نمادی ملی و مذهبی همچون "ربنا" ، سیاسی و گزینشی برخورد نکند و صدای شجریان را پخش کند، که البته این اتفاق نیافتاد.
روز دوم ماه رمضان بود که حس کنجکاوی ام گل کرد و به مادرم زنگ زدم و گفتم شما که تلویزیون می بینید، ربنا پخش می شود یا نه ؟ پاسخ مادرم جالب بود که: من خبر ندارم چون روشن می کنم ولی قبل از اذان صدایش را می بندم و ربنا را از گوشی موبایلم می شنوم.
حالا خوب است مسئولین صدا و سیما بدانند الان دیگر آن روزهای دهه هفتاد نیست و از آن سال های بی ارتباطی خیلی گذشته؛ امروز مردم ربنا را در گوشی هایشان لبوتوث می کنند، از سایت ها دانلود می کنندو این برایشان تنها یک حس عمیق ملی و مذهبی دارد تا سیاسی و جناحی. ربنا برای نسل ما که پا به دهه ی سوم زندگی می گذاریم و برای یکی دو نسل قبل از ما یک نوستالژی است و به این سادگی ها از ذهن جمعی ایرانیان پاک نمی شود.



